Çeviri kalitesi tartışmaları genellikle hedef metin üzerinden yürür. Oysa çıktının üst sınırını belirleyen şey çoğu zaman girdinin kendisidir.
Belirsizlik aktarılır, çözülmez
Kaynak metinde iki anlama gelen bir cümle, çeviride bir anlam seçmek zorunda bırakır. Seçim yapıldığı anda belirsizlik gizlenmiş olur ama ortadan kalkmaz.
Çeviri bir okuma testidir
Metni satır satır okumak zorunda olan ilk kişi çevirmendir. Kurum içinde yıllardır kimsenin fark etmediği tutarsızlıklar bu okumada ortaya çıkar.
Bulgular kaynağa geri verilmeli
Fark edilen belirsizlik yalnız çeviride çözülürse, kaynak metin aynı hatayla dolaşmaya devam eder. Geri bildirim özgün metni de iyileştirir.
Çok dilli işlerde etki katlanır
Kaynaktaki tek bir belirsizlik her dilde ayrı bir yoruma yol açar ve diller arasında tutarsızlık üretir. Düzeltme kaynakta yapıldığında bütün dillere aynı anda yayılır.
Kopyala-yapıştır metinler en sorunlu olanlardır
Farklı belgelerden birleştirilmiş metinlerde üslup ve terim farkları birikir. Çeviri bu farkları düzeltmez; çoğu zaman daha görünür kılar.
Eksik bağlam en sık görülen kusurdur
Kurum içi metinler, o kurumun bildiği şeyleri yazmaz. Dışarıdan okuyan biri için eksik olan bilgi metinde hiç yoktur.
Karşı görüş: kaynak metni düzeltmek kapsam dışıdır
Çeviri hizmetinin kaynak metni iyileştirme yükümlülüğü yoktur; bu itiraz kapsam açısından doğrudur. Ancak fark edilen bir belirsizliği bildirmemek de bir seçimdir ve sonucu doğrudan müşteriye yansır.
Bildirmek ile düzeltmek ayrıdır
Çevirmen kaynak metni değiştirmez; gördüğü belirsizliği listeler. Düzeltme kararı metnin sahibinindir. Bu ayrım korunduğunda katkı kapsamı zorlamaz.
Son dakika metinleri riskli olanlardır
Aceleyle yazılmış ve kurum içinde gözden geçirilmemiş metinler en çok belirsizlik taşır. Takvim sıkışıklığı böylece iki kez maliyet üretir.
Yazım kılavuzu iki tarafa da yarar
Kurumun kendi yazım kuralları varsa kaynak metinler tutarlı olur ve çeviri kararları kolaylaşır. Bu yatırım tek bir dile değil, bütün iletişime yapılır.
Ölçümde kaynak da hesaba katılmalı
Kalite ölçümü yalnız hedef metne bakıyorsa, kötü bir kaynaktan doğan sorunlar çevirmene yazılır. Bu, yanlış yerde iyileştirme çabası üretir.
Çeviri için yazılmış metin farklıdır
Çevrileceği bilinerek yazılan bir metin daha kısa cümleler, daha az deyim ve daha açık atıflar taşır. Bu, dili yoksullaştırmak değil; belirsizliği kaynakta azaltmaktır ve sonuç bütün dillerde daha iyi olur.
Çıkarım
Çeviriden beklenen kalite, kaynak metnin izin verdiği kadardır. Çevirmenin gördüğü belirsizlikleri listelemesi, kurumun bunları kaynağında düzeltmesi ve ölçümün kaynağı da hesaba katması bu tavanı yükseltir. Hedef metne yapılan her müdahale ise yalnız bu tavanın altında iş görür.