Müşteriler çoğu zaman çeviriye yardımcı olacak belgeler sağlar: önceki çeviriler, kurumsal sözlükler, ürün kataloğu. Bunlar referans metinlerdir ve karar verirken dayanak oluştururlar. Ne var ki birden çok referans çeliştiğinde hangisinin geçerli olduğu baştan belirlenmelidir.
Tanım
Referans metin, müşterinin çeviriye dayanak olması için sağladığı belgedir. Kaynak metin değildir. Yardımcı konumdadır.
Kaynak metinden farkı
Kaynak metin çevrilecek belgedir, referans metin ona yardımcı olan belgedir. İkisi karıştırılmaz. Ayrım nettir.
Türleri
Önceki çeviriler, kurumsal sözlükler, üslup kılavuzları ve ürün materyalleri bu gruba girer. Her biri farklı katkı sağlar. Tümü toplanır.
Önceki çeviriler
Müşterinin eski çevirileri terim tercihlerini gösterir. En güvenilir referans budur. İş başında istenir.
Kurumsal sözlük
Kurumun kendi terim listesi en yüksek bağlayıcılığa sahiptir. Diğer kaynakların önüne geçer. Sıra korunur.
Üslup kılavuzu
Kurumun yazım tercihleri kılavuzda tanımlıdır. Bu tercihler uygulanır. Kılavuz istenir.
Öncelik sırası
Referanslar arasında bir sıra kurulur ve çelişkide üst sıradaki geçerlidir. Sıra iş başında yazılır. Belirsizlik bırakılmaz.
Belgenin kendi tanımları
Çevrilecek belgenin kendi tanımlar bölümü varsa o belge için önceliklidir. Genel sözlüğün önüne geçer. Çelişki bildirilir.
Çelişen referanslar
İki referans farklı karşılık öneriyorsa müşteriye sorulur. Sessizce birini seçmek risklidir. Karar müşterinindir.
Referansın kalitesi
Verilen bir önceki çeviri kötü yapılmış olabilir. Körü körüne izlenmez. Durum nazikçe bildirilir.
Kalitesiz referansın bildirimi
Referansta hata görülürse müşteriye iletilir. Sessizce tekrarlamak hatayı kalıcılaştırır. Bildirim yapıcı olur.
Güncellik
Eski bir referans güncel tercihleri yansıtmayabilir. Tarih kontrol edilir. Doğrulama istenir.
İş başında toplanması
Referanslar hazırlık aşamasında istenir. Geç gelen referans yapılmış işi gözden geçirtir. Zamanlama önemlidir.
Geç gelen referansın etkisi
İş ortasında ortaya çıkan bir kaynak kapsamı değiştirebilir. Bu risk müşteriye baştan anlatılır. Erken paylaşım istenir.
Belleğe aktarılması
Uygun referanslar hizalanarak belleğe alınabilir. İşlem kontrollü yapılır. Kalite değerlendirilir.
Terim listesine aktarılması
Referanslardan çıkan terimler listeye işlenir. Böylece kalıcı hale gelir. Kayıt tutulur.
Gizlilik kapsamı
Referanslar da müşteri belgesidir ve gizlilik kapsamındadır. Başka müşterilerde kullanılmaz. Kural aynı uygulanır.
Arşivlenmesi
Kullanılan referanslar müşteri dosyasında saklanır. Sonraki işlerde yeniden kullanılır. Birikim korunur.
Referans listesinin kaydı
Hangi referansların kullanıldığı kaydedilir ve gerektiğinde teslimde belirtilir. Bu kayıt, alınan kararların gerekçesini gösterir. Şeffaflık sağlanır.
Neyle karıştırılır
Referans metin sıkça mutlak doğru sanılır ve sorgulanmadan izlenir. Oysa müşterinin verdiği bir önceki çeviri hatalı olabilir; referansın kaynağı ve kalitesi de değerlendirilir.