Kurumsal belgelerde resmî bir dil beklenir. Ancak resmîlik bir ölçek üzerindedir ve bu ölçek dile göre değişir; kaynak dildeki ağırlık hedef dile birebir taşındığında beklenen etkiyi üretmeyebilir.
Resmîlik ölçeği dile göre değişir
Bir dilde alışılmış sayılan uzun ve dolaylı bir yapı, başka bir dilde aşırı mesafeli ya da eski görünebilir. Aynı düzey farklı araçlarla kurulur.
Ağır dil anlamı gizler
İç içe geçmiş cümleler, okuyucunun yükümlülüğü ya da talebi bulmasını zorlaştırır. Resmîlik arttıkça netlik azalabilir.
Belirsizlik ciddiyet sanılabilir
Kesin olmayan ifadeler dikkatli bir üslup gibi görünür. Karşı taraf ise bunu kararsızlık ya da çekingenlik olarak okuyabilir.
Hukuki metin ile yazışma ayrılır
Bir sözleşmede kesinlik ve kalıp dil gereklidir. Bir yazışmada aynı ağırlık, iletişimi yavaşlatır.
Okuyucu kim sorusu yine belirleyicidir
Bir düzenleyici kuruma yazılan metin ile bir iş ortağına yazılan metin aynı düzeyde olamaz. Okuyucu tanımlanmadığında en ağır düzey seçilir.
Kalıp ifadeler korunur
Resmî yazışmalarda hitap ve kapanış kalıpları usulün parçasıdır. Bunlar serbest çevrilmez; hedef dildeki karşılık kalıbı kullanılır.
Fazla nezaket yanlış anlaşılabilir
Bazı dillerde yoğun nezaket ifadeleri samimiyetsiz ya da dolaylı bulunabilir. Ölçü hedef dilin alışkanlığına göre kurulur.
Karşı görüş: sadeleşme ciddiyeti azaltır
Dilin sadeleşmesinin kurumu daha az ciddi göstereceği düşünülebilir. Uygulamada ciddiyet, cümle uzunluğundan değil bilginin netliğinden ve tutarlılığından okunur.
Edilgen yapı sorumluluğu gizler
Kimin ne yapacağının belirsiz kaldığı cümleler, bir yükümlülük metninde ciddi bir eksikliktir. Etken yapı sorumluyu görünür kılar.
Uzun cümle çeviri maliyetini de artırır
İç içe yapılar hem yanlış anlaşılmaya açıktır hem eşleşme oranını düşürür. Sadeleşme burada iki kazanç üretir.
Kurumsal ton kılavuzda tanımlanır
İstenen düzeyin somut örneklerle gösterilmesi, soyut tarifler yapmaktan daha etkilidir.
Aynı kurum farklı düzeyler kullanabilir
Belge türüne göre bölümlenmiş bir kılavuz, tek bir tonu bütün metinlere dayatmaktan daha gerçekçidir.
Yerel ekip görüşü değerlidir
Hedef pazarda çalışan bir muhatap, tonun nasıl okunduğunu en doğru değerlendiren kişidir.
Ton da bir tercihtir, hata değil
Üslup bulguları hata olarak değil tercih olarak kaydedilir ve kılavuza işlenir. Bu ayrım yapılmadığında aynı tartışma her işte tekrarlanır.
Çıkarım
Resmîlik bir erdem değil, ayarlanması gereken bir düzeydir. Okuyucunun tanımlanması, kalıp ifadelerin hedef dildeki karşılığıyla kullanılması, edilgen yapıdan kaçınılması ve düzeyin belge türü bazında kılavuza yazılması; bu dördü, ciddiyet ile anlaşılırlık arasındaki dengeyi tesadüfe bırakmaz.