Bazı sözcükler iki dilde neredeyse aynı görünür ama bambaşka şeyler ifade eder. Bu çiftler çeviride en sinsi hata kaynağıdır çünkü cümle akıcı ve doğru okunmaya devam eder. Kurumsal belgelerde bir yanlış arkadaş, bir yükümlülüğü ya da bir mali kalemi tamamen değiştirebilir.
Tanım
Yanlış arkadaş, iki dilde benzer görünen ama farklı anlam taşıyan sözcük çiftidir. Benzerlik yazım ya da söyleyişte olabilir. Anlam ayrılığı gizlidir.
Neden tehlikeli
Hata cümlenin akıcılığını bozmaz ve okuyanı uyarmaz. Metin kusursuz görünür. Bu yüzden kontrol hedefli yapılır.
Kısmi örtüşme
Bazı çiftler belirli bağlamlarda örtüşür, diğerlerinde ayrışır. Bu, en zor olanıdır. Bağlam her seferinde değerlendirilir.
Hukuki metinlerde risk
Bir terim yükümlülüğün türünü değiştirebilir. Sonuç doğrudan hukukidir. Dikkat en üst düzeydedir.
Mali metinlerde risk
Muhasebe terimlerinde benzer görünen kavramlar farklı kalemleri gösterir. Tablo yanlış okunur. Kontrol titizdir.
Teknik metinlerde risk
Teknik terimlerde benzerlik yanlış parça ya da yanlış işlem anlamına gelebilir. Sahada sonuç doğurur. Doğrulama yapılır.
Sözlük yetersizliği
Genel sözlükler bu farkları her zaman göstermez. Alan kaynakları tercih edilir. Doğrulama çok kaynaklı yapılır.
Bağlamdan doğrulama
Terimin bulunduğu cümle ve bölüm anlamı belirler. Tek başına sözcüğe bakılmaz. Bağlam esastır.
Alan uzmanına danışma
Şüpheli terimler uzmana sorulabilir. Soru soyutlanarak sorulur. Gizlilik korunur.
Terim listesine kaydetme
Tespit edilen yanlış arkadaşlar listeye uyarı olarak işlenir. Böylece bir daha aynı hata yapılmaz. Kayıt değerlidir.
Uyarı notu olarak işaretleme
Liste kaydında doğru karşılığın yanında yanlış olan da gösterilir. Bu, en etkili önlemdir. Araç uyarı üretir.
Otomatik taramanın sınırı
Araçlar bu hataları kendiliğinden bulamaz çünkü metin geçerlidir. Liste tabanlı uyarı gerekir. Kurulum yapılır.
Revizyonda yakalanması
Kaynakla karşılaştırmalı okuma bu hataları yakalayabilir. Yalnız hedef metin okuması yakalayamaz. Adım önemlidir.
Makine çevirisinde sıklığı
Otomatik çıktılarda bu hatalar sık görülür. Düzeltme aşamasında özel dikkat gerekir. Kontrol yoğunlaştırılır.
Yakın dillerde artışı
Akraba dillerde benzer sözcük sayısı fazladır ve risk yükselir. Bu diller arasında dikkat artırılır. Liste genişletilir.
Kısaltmalarda görülmesi
Aynı kısaltma iki dilde farklı şeyi gösterebilir. Bu da bir tür yanlış arkadaştır. Doğrulama yapılır.
Eğitim konusu olması
Ekip eğitiminde bu konu ayrı ele alınır. Farkındalık en iyi önlemdir. Örneklerle çalışılır.
Neyle karıştırılır
Yanlış arkadaş sıkça basit bir sözcük hatası sanılır. Oysa diğer hatalar metinde iz bırakır; bu hata tamamen doğal bir cümle üretir ve ancak konuyu bilen biri tarafından fark edilir.