Bir dilin adını söylemek hedef metni tanımlamaya her zaman yetmez. Aynı dil farklı pazarlarda farklı sözcükler, farklı yazım kuralları ve farklı sayı biçimleri kullanır. Varyant belirtilmediğinde çevirmen kendi alışkanlığını uygular ve metin hedef pazarda yabancı durur.
Tanım
Dil varyantı, aynı dilin belirli bir pazardaki biçimidir. Fark sözcük, yazım ve biçim düzeyinde olabilir. Tanım hedef pazara bağlıdır.
Sözcük farkları
Aynı kavram farklı pazarlarda farklı sözcüklerle anılabilir. Yanlış tercih metni yabancı gösterir. Terim listesi varyanta göre kurulur.
Yazım farkları
Bazı dillerde yazım kuralları pazara göre değişir. Karışık yazım özensizlik izlenimi verir. Tercih sabitlenir.
Tarih ve sayı biçimleri
Varyant farkı yalnız sözcüklerde değil biçimlerde de görülür. Tarih sırası ve ondalık ayırıcı değişebilir. Bu alanlar ayrıca kontrol edilir.
Ölçü birimleri
Bazı pazarlarda farklı birim sistemleri kullanılır. Dönüştürme yapılmaz ama gösterim tercihi değişebilir. Karar müşteriyle verilir.
Para birimi gösterimi
Simgenin konumu ve boşluk kullanımı varyanta göre değişir. Bu ayrıntı metnin doğallığını etkiler. Kural uygulanır.
Resmî dil tercihleri
Kamu kurumlarına sunulacak metinlerde varyant tercihi daha katı olabilir. Beklenti önceden öğrenilir. Uygulama buna göre yapılır.
Hedef pazarın belirlenmesi
Metnin hangi pazara gideceği iş başında sorulur. Belirsiz bırakılan pazar varsayım doğurur. Soru somut sorulur.
Çok pazarlı metinler
Bir metin birden çok pazara gidiyorsa nötr bir tercih kurulabilir. Nötrlük her zaman mümkün olmaz. Karar tartılır.
Nötr kullanım tercihi
Varyantlar arasında ortak olan ifadeler seçilerek nötr bir metin kurulabilir. Bu, hiçbir pazarda yabancı durmaz ama hiçbirinde tam yerli de olmaz. Denge anlatılır.
Bellek ve varyant
Bellek kayıtları varyant bazında ayrılır. Karışık bellek yanlış öneri üretir. Ayrım yapısaldır.
Terim listesinde varyant
Terim kayıtları hangi varyanta ait olduğunu belirtir. Aynı terim iki varyantta farklı karşılık alabilir. Alan doldurulur.
Çevirmen eşleştirmesi
Hedef varyantı konuşan kişi tercih edilir. Varyant uyumsuzluğu metinde hissedilir. Atama dikkatli yapılır.
Son okumada varyant kontrolü
Son okuma hedef varyant gözüyle yapılır. Bu adım varyant kaymalarını yakalar. Kontrol planlanır.
Yazılım ve arayüzlerde
Arayüz metinlerinde varyant kodları teknik olarak da tanımlıdır. Kodlar doğru seçilir. Yanlış kod yanlış dosya üretir.
Belgelerde varyant beyanı
Teslim notunda hangi varyantın kullanıldığı belirtilebilir. Bu, sonradan gelen geri bildirimi azaltır. Şeffaflık sağlanır.
Müşteri tercihinin önceliği
Müşterinin kendi varyant tercihi varsa uygulanır. Genel kabul onun önüne geçmez. Kurum kendi dilini tanımlar.
Neyle karıştırılır
Varyant sıkça lehçeyle karıştırılır. Lehçe konuşma dilindeki bölgesel farkı, varyant ise yazılı standardın pazara göre biçimini ifade eder. Kurumsal metinlerde konu varyanttır.