Kurumsal belgeler dayanaklarını mevzuata atıf yaparak gösterir. Bu atıflar belgenin hukuki zeminini kurar. Çeviride en sık yapılan hata, yabancı bir mevzuatla birebir eşleştirme denemesidir.
Atfın bileşenleri
Bir atıfta mevzuatın adı, numarası ve ilgili madde bulunur. Üçü birlikte anlam taşır. Biri eksik kalırsa dayanak belirsizleşir.
Eşleştirme yapılmaz
Bir ülkenin mevzuatı başka bir ülkeninkiyle birebir eşleştirilemez. Benzer görünen düzenlemeler farklı sonuçlar doğurur. Eşleştirme denemesi yapılmaz.
Adın aktarımı
Mevzuatın adı çevrilebilir ama numarası aktarılır. Çeviri tanıtıcı olur, karşılık kurmaz. Özgün ad gerektiğinde parantezde verilir.
Numaranın korunması
Mevzuat numarası bir tanımlayıcıdır ve değiştirilmez. Numara olmadan hangi düzenleme olduğu belirsizleşir. Birebir aktarılır.
Madde göndermesi
Atıf çoğu zaman belirli bir maddeyedir. Madde numarası atlanırsa kapsam bütün mevzuata yayılır. Ayrıntı korunur.
Yayım bilgisi
Bazı atıflarda yayım tarihi ve sayısı da geçer. Bu bilgi düzenlemeyi tam olarak tanımlar. Aktarılır.
Değişiklik atıfları
Bir mevzuat sonradan değişmiş olabilir ve atıfta bu belirtilir. Değişiklik bilgisi korunur. Güncelleme yapılmaz.
Belgenin tarihi ile ilişki
Belgedeki atıf, düzenlendiği tarihteki mevzuatı gösterir. Sonraki değişiklikler belgeye yansımaz. Bu ayrım çeviride korunur.
Yönetmelik ve tebliğler
Kanun dışındaki düzenlemelere de atıf yapılır. Her birinin kendi adlandırma düzeni vardır. Düzen korunur.
Uluslararası sözleşmeler
Bazı atıflar uluslararası sözleşmelere yapılır. Bu sözleşmelerin resmî adları bulunur. Resmî ad kullanılır.
Kısaltmalar
Mevzuat adları kısaltma olarak geçebilir. Kısaltma ilk geçtiği yerde açılır. Açılım tutarlı tekrarlanır.
Açıklama notu
Hedef okuyucu mevzuatı tanımıyorsa kısa bir tanıtıcı not eklenebilir. Not yorum içermez. Parantez içinde verilir.
Uygulama sorusu
Atfın belgeye doğru uygulanıp uygulanmadığı hukuki bir değerlendirmedir. Çeviri bu konuda görüş bildirmez. Sınır belirtilir.
Sözleşmelerde dayanak maddesi
Bazı sözleşmeler hangi mevzuata tabi olduğunu ayrı bir maddede belirtir. Bu madde belirleyicidir. Dikkatle çevrilir.
İhale belgelerinde
İhale dosyalarında mevzuat atıfları yoğun biçimde bulunur. Terim tutarlılığı burada özellikle önemlidir. Liste kullanılır.
Terim listesi
Tekrarlayan mevzuat adları terim listesinde sabitlenir. Liste sonraki işlerde yeniden kullanılır. Tutarlılık böylece korunur.
Okunamayan atıf
Atfın bir bölümü okunmuyorsa tamamlanmaz. Okunan kısım yazılır. Eksiklik belirtilir.
Atfın metin içindeki yeri
Bir mevzuat atfı bazen cümlenin içine gömülü, bazen ayrı bir dayanak satırı olarak yazılır. Gömülü atıflar çeviri sırasında cümle yeniden kurulurken kolayca kaybolur. Bu nedenle atıflar metinden bağımsız olarak ayrıca taranır.
Teslim kontrolü
Tüm mevzuat atıfları listelenir ve tutarlılığı doğrulanır. Aynı düzenlemenin iki farklı yazımı teslim öncesi yakalanır. Kontrol listeyle yapılır.